अनाहूत पाहुणा (३)

म्हणी, वाक्प्रचार आणि सुविचार  हे भाषेचे अलंकार आहेत. मराठी भाषा  सुंदर आणि अनुभवातून घडलेल्या हिरे माणकांनी समृद्ध झालेली आहे. भाषेची अशी जडणघडण अनुभवी  आणि शहाण्या विद्वान आणि विदुषींनी केलेली आहे.  केवळ मनोरंजन नाही तर प्रबोधन सुद्धा व्हावे या हेतूंनी त्यांची रचना केलेली आहे. म्हणी आणि वाक्प्रचार हे सहसा सर्वसामान्यांच्या आयुष्यात घडलेल्या प्रसंगावरून आणि आलेल्या अनुभवांच्या आधारे रूढ झालेले असतात. त्यातून काही अनुभवलेल्या, घडलेल्या  गोष्टी समजतात आणि "पुढच्यास ठेच मागचा शहाणा" या उक्तीनुसार शहाणपण येते. 

अशीच एक पूर्वापार चालत आलेली आणि अनेकांनी स्वतः अनुभवलेली अशी एक म्हण आहे, 

"भटाला दिली ओसरी आणि भट हातपाय पसरी"  

वरकरणी खट्याळ, खेळकर वाटणारी ही म्हण, आयुष्यातील त्रासदायक घटनेचे, काळाचे अचूक वर्णन करते. कुणाला मदत करायला जावे आणि त्याने आपले घरच काबीज करावे असा अर्थ आहे.  

मी ही  कथा माझ्या शब्दात लिहिली आहे (मूळ कल्पना माझी नाही, मी  कल्पना विस्तार केला आहे फक्त) आणि AI  च्या साहाय्याने त्याचे चित्रकथेमध्ये रूपांतर केले आहे. 

AI संबंधी अनेक दावे, प्रतिदावे केले जात आहेत. त्या चर्चेमध्ये सहभागी व्हावे इतकी tech savvy मी नाहीये. खरे सांगायचे तर तंत्रज्ञान वगैरे क्षेत्रात मी अडाणी, अशिक्षित आहे. पण तरीही मी ते तंत्रज्ञान माझ्या फायद्याकरता वापरण्याचा प्रयत्न, माझ्या कुवतीनुसार केला आहे (त्या बदल क्षमस्व!). पण असे म्हणायला हरकत नाही की,  "AI  बडी कामकी चीज है! "

राधाबाईची तब्येत बिघडली होती आणि रामू त्याच्या गावी गेला होता. राधाबाईने घराची आणि शेताची सर्व जबाबदारी गोपाळरावावर सोपवली होती.  गोपाळरावाला कष्ट करण्याची अजिबात सवय नव्हती त्यामुळे  लवकरच तो त्या जबाबदारीमुळे त्रासून गेला होता. 

घरातली शेतातली कामे करून गोपाळराव थकून गेला होता.
शेतावर काम करणाऱ्या कामगारांशी त्याचे नीट पटत नव्हते. 
शेतमजुरांनी राधाबाईला गोपाळरावाबद्दल तक्रार केली. 
गोपाळरावाला समजत नव्हते, त्याला अवघड वाटणारे काम
रामू इतक्या सहजतेने कसे करू शकत होता? 

गोपाळराव त्या परिस्थितून सुटका मिळण्याचा मार्ग शोधत होता.
एक दिवस त्याने राधाबाई आणि तिच्या शेजारणीचे संभाषण ऐकले.
राधाबाईची मुले आणि त्यांचे कुटुंबीय स्वस्तीनगरमध्ये येणार होते.
गोपाळराव चिंतीत झाला. 
त्याने तिथून निघून जाण्याचा निर्णय घेतला.
अनाहूत पाहुण्यांपासून राधाबाईची सुटका झाली होती.

राधाबाईने धडा घेतला, "अनोळखी व्यक्तीला घरात घ्यायचे नाही"
दयाळूपणा चांगला गुण आहे पण मदत करताना सावधगिरी बाळगणे जरुरी आहे, 
नाहीतर परोपकार करताना फसगत होण्याची शक्यता असते. 

***

(संपूर्ण)