अनाहूत पाहूणा (२)

 म्हणी, वाक्प्रचार आणि सुविचार  हे भाषेचे अलंकार आहेत. मराठी भाषा  सुंदर आणि अनुभवातून घडलेल्या हिरे माणकांनी समृद्ध झालेली आहे. भाषेची अशी जडणघडण अनुभवी  आणि शहाण्या विद्वान आणि विदुषींनी केलेली आहे.  केवळ मनोरंजन नाही तर प्रबोधन सुद्धा व्हावे या हेतूंनी त्यांची रचना केलेली आहे. म्हणी आणि वाक्प्रचार हे सहसा सर्वसामान्यांच्या आयुष्यात घडलेल्या प्रसंगावरून आणि आलेल्या अनुभवांच्या आधारे रूढ झालेले असतात. त्यातून काही अनुभवलेल्या, घडलेल्या  गोष्टी समजतात आणि "पुढच्यास ठेच मागचा शहाणा" या उक्तीनुसार शहाणपण येते. 

अशीच एक पूर्वापार चालत आलेली आणि अनेकांनी स्वतः अनुभवलेली अशी एक म्हण आहे, 

"भटाला दिली ओसरी आणि भट हातपाय पसरी"  

वरकरणी खट्याळ, खेळकर वाटणारी ही म्हण, आयुष्यातील त्रासदायक घटनेचे, काळाचे अचूक वर्णन करते. कुणाला मदत करायला जावे आणि त्याने आपले घरच काबीज करावे असा अर्थ आहे.  

मी ही  कथा माझ्या शब्दात लिहिली आहे (मूळ कल्पना माझी नाही, मी  कल्पना विस्तार केला आहे फक्त) आणि AI  च्या साहाय्याने त्याचे चित्रकथेमध्ये रूपांतर केले आहे. 

AI संबंधी अनेक दावे, प्रतिदावे केले जात आहेत. त्या चर्चेमध्ये सहभागी व्हावे इतकी tech savvy मी नाहीये. खरे सांगायचे तर तंत्रज्ञान वगैरे क्षेत्रात मी अडाणी, अशिक्षित आहे. पण तरीही मी ते तंत्रज्ञान माझ्या फायद्याकरता वापरण्याचा प्रयत्न, माझ्या कुवतीनुसार केला आहे (त्या बदल क्षमस्व!). पण असे म्हणायला हरकत नाही की,  "AI  बडी कामकी चीज है! "

वाटसरू गोपाळरावाने एक रात्रीपुरता आश्रय मागितला होता पण तो आता घर सोडून जायला तयारच नव्हता. राधाबाई चिंताग्रस्त झाली होती .....

पंडित दुसर्या दिवशी निघून न जात तिथेच राहिला.
गावात जाऊन त्याने गावकऱ्यांशी ओळखी करून घेतल्या.
"मला ज्योतिष्य कळते, मी पंचांग पाहतो", असेही सांगितले. 

गावातली भोळीभाबडी माणसे त्याच्याकडे सल्ला, घ्यायला
भविष्य समजून घ्यायला येऊ लागली. 
गावकरी त्याला धान्य, फळे, पैसे इत्यादी देऊ करत होती.
गोपाळरावाने राधाबाईच्या घरातच मुक्काम केला होता. 

गोपाळरावाने हळूहळू राधाबाईच्या घरावर स्वामित्व गाजवायला सुरवात केली होती.
राधाबाईची परवानगी न घेता तो घराचा वापर करत असे आणि 
त्याला हवे तसे बदलही करून घेत असे.
राधाबाईने तिची कर्मकहाणी त्याच गावातील तिच्या परिचयाच्या
तिच्या मैत्रिणींना सांगितली. 

एक दिवस राधाबाई खूप आजारी झाली.
त्यातच तिचा विश्वासू नोकर त्याच्या आजारी वडिलांची सेवाशुश्रुषा करण्याकरता 
त्याच्या गावी गेला होता. 
राधाबाईने गोपाळरावाला मदत करण्याची विनंती केली. 

गोपाळरावाने मदत करण्याचे मान्य केले.
गोळरावाला श्रम आणि कष्टप्रद कामे करण्याची सवय नव्हती.
परंतु रामू गैरहजर हसल्याने त्याची सारी कामे गोपाळरावाला करावी लागत होती.
त्याचा भविष्य आणि मुहूर्त सांगण्याचा व्यवसाय बंद झाला होता. 

 

***

(क्रमशः:)